Mentalizacija-um i tijelo

 Termin “mentalizacija” je skovao Pjer Marti (1968) na osnovu svog rada sa pacijentima koji somatizuju.

Marti je shvatio mentalizaciju kao sposobnost uma da obavi posao interpretiranja-tumačenja i odgovora na zahtjeve organizma. Iskustva zadovoljstva će omogućiti da se mentalizacija bolje razvija, da odgovori nagonima i poveže dijelove uma, dok iskustva nezadovoljstva dovode do poteškoća u razvoju mentalizacije.

Pristalice teorije vezivanja posmatraju mentalizaciju kao oblik imaginarne mentalne aktivnosti koja omogućava osobi da vidi I tumači, kako sopstveno, tako I ponašanje drugih.

Dok se pariska škola psihosomatike fokusira na vezivanje instinktivnih nagona i kako nezadovoljstvo otežava razvoj psihičke strukture i tako i mentalizacije, atačment pristup mentalizaciji se fokusira na intersubjektivne i razvojne aspekte, sa posebnim naglaskom na ulogu majke u pomaganju bebi da razvije sposobnost da izdrži i osmisli afekte.

Djeca koja su zanemarivana i traumatizovana u djetinjstvu mogu kasnije emocije više doživljavati kao tjelesne senzacije koje nisu povezane.

Kad pojedinac nije potpuno u stanju da mentalizuje smanjen je kapacitet da održi preplavljujuća iskustva u umu. Pojedincu bi tad bilo potrebno da se distancira od teških intenzivnih emocija fizičkim odigravanjem, kroz akciju, projektovanjem u nekog drugog ili da ih gurne u tijelo u obliku bolesti ili bola. Dakle ukratko, iz perspektive atačment pristupa, mentalizacija je intrapsihički kapacitet da se kontejniraju i transformišu telesna iskustva.

Kada je deficitaran ili nedostupan, potrebno je da koriste druge tehnike rukovanja emocijama, gdje prisiljena od iskustvenog uma haotična I nepodnošljiva osjećanja ostavljaju za sobom fizičke ostatke afekta,  koji nastavljaju da rade na tijelu.

Teorija atačmenta ističe kako su emocije i iskustva u početku fizički, i razvojni je zadatak da se nauči čitanje, interpretacija i nalaženja smisla ovim fizičkim stimulusima. Kada se javljaju problemi u ovom procesu, a um ne nauči da misli, simbolizuje I komunicira, onda to čini tijelo.

Zadatak terapeuta je da  pomogne pacijentu u stvaranju psihološkog prostora u kome on postaje svestan i zainteresovan za svoj um i telo i odnos između njih, tako da pacijent može da počne da sadržava svoje sopstveno iskustvo i da promišlja o njemu, umjesto da ga jednostavno izbaci u tijelo.

Cilj terapije je da klijent prepoznaje I onda verbalizuje svoja fizička I psihička iskustva, jer kada ranije nisu mogli da nađu riječi koristili su svoje tijelo.